بارکدخوان

1. بارکد خوان چیست؟

وقتی از بارکد خوان ها صحبت شود، به احتمال زیاد دستگاه کوچکی را تصور می کنید که می تواند به شما کمک کند تا خطوط روی برچسب محصولات را بخواند. اما لازم است بگوییم که مکانیزم این دستگاه مقداری پیچیده‌تر است. در واقع اسکنرهای بارکد ابزاری هستند که نه تنها برای دریافت تصویر بارکد، بلکه برای رمزگشایی اطلاعات و انتقال آن داده ها به رایانه نیز طراحی شده‌اند. بسته به مدل اسکنر این انتقال داده می تواند با اتصال مستقیم یا بدون سیم انجام شود.

به عنوان مثال زمانی که شما دکمه های کیبورد خود را می فشارید، در حال ایجاد و انتقال اطلاعات بین دستگاه های مختلف هستید. کار اسکنرها نیز به همین صورت بوده و داده های موجود را مانند انواع بارکد بررسی و انتقال می دهند. تفاوت اینجاست که اسکنرها بدون اینکه نیازی به تایپ داده‌ای باشند، اطلاعات را به سادگی و بدون خطای انسانی به یک پایگاه داده (دیتا بیس ) یا هر نوع برنامه انتقال میدهند در واقع بارکدخوان بارکدها را رمزگشایی میکنند.

2. تفاوت بارکدهای تک بعدی و دوبعدی در چیست؟

بیشتر افراد تصور می کنند که همه بارکدها فقط به صورت یک خط کد افقی هستند که با عرضی متغیر و فضاهای پخش شده از جهت چپ به راست روی محصولات قرار گرفته‌اند. اما واقعیت این است که مشخصات گفته شده درباره بارکدهای یک بعدی درست است. این خطوط و فضاهایی که در دو طرف آنها وجود دارد، نمایانگر اطلاعات یک کالا هستند و توسط اسکنر خوانده می شوند.

شناخته شده‌ترین بارکد

شناخته شده‌ترین بارکد یک بعدی، شماره 12 رقمی UPC می باشد. شش شماره اول شماره شناسایی شرکت سازنده است. پنج رقم بعدی شماره مخصوص متعلق به محصول بوده و شماره نهایی که با عنوان check digit شناخته می شود، برای کمک به اسکنر در تشخیص و درست خواندن بارکد قرار داده شده است.

یک بارکد خطی یا یک بعدی معمولاً بین 8 الی 25 کاراکتر از اطلاعات متنی را شامل می شود. زمانی هم که خطوط و فاصله بین آنها در یک بارکد به صورت لایه‌ای روی هم قرار دارند، اصطلاحا انباشته یا stacking نامیده می شود که ظرفیتی فراتر از 25 کاراکتر دارد. البته بسیاری از مشاغل از بارکدهای 8 الی 15 کاراکتر استفاده می کنند، چرا که اندازه متعادل و مناسبی برای چاپ می باشد.

بارکدهای تک بعدی و دو بعدی

برخلاف بارکدهای تک بعدی که به صورت افقی خوانده می شوند ، بارکدهای دوبعدی اطلاعات را به صورت افقی و عمودی ذخیره کرده و در نتیجه باید در دو بعد خوانده شوند. بارکدهای دوبعدی از الگوهای مربع، شش ضلعی، نقطه ها و اشکال دیگر برای رمزگذاری داده ها استفاده می کنند. به دلیل همین ساختار، میزان اطلاعاتی که می تواند توسط بارکد نشان داده شود به طرز چشمگیری افزایش می یابد.

در واقع همین بارکد کوچک می تواند بیش از 4000 کاراکتر و 7000 رقم را در خود جای دهد. کد QR یا Data Matrix مثالی از بارکدهای دوبعدی هستند. لازم به ذکر است بارکدهای دو بعدی در صورت چاپ در اندازه بسیار کوچک و یا حکاکی بر روی محصول، کاملا خوانا باقی می مانند. به علاوه این بارکد ها به دلیل داشتن داده های زیاد و فناوری تصحیح خطا، در صورت آسیب دیدن از هر زاویه‌ای همچنان خوانایی خود را تا میزان تقریباً 100٪ حفظ می کنند.

یک بارکد دوبعدی می تواند اطلاعات عددی، تصاویر، آدرس های وب سایت، صدا و انواع دیگر داده های باینری را رمزگذاری کند. در نتیجه شما می توانید از این اطلاعات استفاده کرده و اتصال خود با پایگاه داده مدنظر را بررسی کنید.

3. چه نوع اطلاعاتی توسط بارکدهای یک بعدی و دوبعدی نشان داده می شوند؟

بارکد یک روش کم هزینه برای کمک به کسب و کارها و ردیابی اطلاعات مختلف محسوب می شود. بعد از رمزگشایی یک بارکد یک بعدی، نتیجه به صورت رقم های عددی (به عنوان مثال اعداد و حروف) درآمده که نشان دهنده نوعی “پلاک خاص” برای یک محصول است. وقتی این اطلاعات به پایگاه داده رایانه ارسال شود، رایانه اطلاعات را با داده های خاص محصول مانند قیمت، تعداد موجودی آن در انبار، توضیحات کالا و تصویر مطابقت می دهد.

یک بارکد دوبعدی علاوه بر اطلاعات عددی می تواند تصاویر، قیمت گذاری ها، آدرس های وب سایت، صدا و انواع دیگر داده های باینری را رمزگذاری کند.

4. تفاوت بین بارکد خوان های لیزری تک بعدی و تصویربرداری دوبعدی چیست؟

بارکد خوان های لیزری از همان ابتدا یک بعدی طراحی شده بودند. این نوع اسکنرها یک پرتو نور قرمز رنگ را به سمت بارکد می تابانند. این پرتو نور توسط یک آینه چرخان یا منشور به جلو و عقب هدایت می شود. در مرحله بعد نور از بارکد به سمت یک قطعه الکترونیکی تشخیص دهنده نور منعکس می شود که به آن سلول فوتوالکتریک می گویند. نواحی سفید بارکد بیشترین نور و نواحی سیاه کمترین نور را منعکس می کنند. اسکنر عرض و توالی نوارهای سیاه و سفید را تشخیص داده و آنها را به اعداد اعشاری تبدیل می کند.

بارکد خوان‌های لیزری

بارکد خوان‌های لیزری به دلیل داشتن قطعات متحرک، زودتر از سایر اسکنرها در معرض خرابی قرار می گیرند. به علاوه این اسکنرها فقط می توانند بارکد خطی مانند کد 39 ، کد 128 ، UPC و موارد دیگر را بخوانند. آخرین نکته نیز اینکه اسکنرهای لیزری استاندارد توانایی خواندن بارکد از چند اینچ تا چند فوت را دارند، اما اسکنرهای لیزری با دامنه گسترده و بالاتر می توانند اطلاعات بارکد را تا بیش از 9 متر فاصله خوانده و انتقال دهند.

عملکرد بارکد خوان های تصویری دو بعدی مانند یک دوربین دیجیتال می باشد. این اسکنرها می توانند بارکد های یک بعدی و دو بعدی را بخوانند. اما بارکد خوان ها تصویری به جای استفاده از لیزر، یک عکس از بارکد گرفته و با کمک یک الگوریتم رمزگشایی داده ها را از درون تصویر بارکد استخراج می کنند.

تفاوت دیگر این نوع اسکنرها با اسکنرهای لیزری، عدم نیاز آنها به یک جهت خاص بارکد می باشد. یعنی هیچ تفاوتی ندارد که شما از چه زاویه‌ای تصویر بارکد را بگیرید. به همین دلیل نیز امروزه بیشتر بارکد خوان ها مبتنی بر دوربین ها بوده و حتی اسکنرهای تصویری دو بعدی می توانند بارکد را از هر نوع سطحی از جمله تلفن های هوشمند بخوانند.

5. مزایا و کارایی بارکد های تک بعدی و دوبعدی چیست؟

بارکد های تک بعدی برای کالاهای مصرفی استفاده شده و معمولا دارای تعداد ارقام 8 الی 15 عدد می باشند. این بارکدها در پیدا کردن اطلاعات متغیر مرتبط با محصول بهترین گزینه برای استفاده هستند. به عنوان مثال ممکن است عنوان محصول مرتبط با یک کد UPC تغییری نداشته باشد، اما قیمت آن تغییر کند.

در این حالت بارکد محصول ثابت را به صورتی در پایگاه داده ذخیره می کند که قیمت هر بار می تواند متغیر باشد. این روش نسبت به رمزگذاری مستقیم قیمت درون بارکد، بسیار بهتر است. در آخر اینکه بارکد های تک بعدی توسط بارکدخوان های لیزری و تصویری قابل خواندن هستند.

بارکد های دو بعدی به کسب و کارها این امکان را می دهد تا اطلاعات بیشتری در مورد محصول را رمزگذاری کنند. این اسکنر ها در صنایع مختلف از تولید و انبارداری گرفته تا تدارکات و مراقبت های بهداشتی، مورد استفاده قرار می گیرند. به علاوه بارکدهای دوبعدی به دلیل داشتن ظرفیت برای ذخیره داده ها در تراکم بالا، می توانند در موارد خاصی که بارکدهای یک بعدی کارایی ندارند استفاده شوند. به عنوان مثال بارکدهای دوبعدی می توانند در بیمارستان ها برای اطمینان از دریافت داروهای مناسب توسط بیماران استفاده شوند.

6. آیا بارکد خوان ها می توانند لیبل های براق را بخوانند؟

بله؛ در واقع لیبل براق می تواند تابش خیره کننده‌ای ایجاد کند که باعث شود خواندن بارکد سخت شود، دقیقاً مانند تابش نور خورشید که می تواند دیدن یک شیء را برای شما سخت کند. اما با کمی تلاش و تغییر جهت چند درجه‌ای، اسکنر شما قادر خواهد بود بارکد را بخواند.

7. آیا بارکد خوان ها می توانند کدهای QR را بخوانند؟

کدهای QR به گروه بارکدهای دو بعدی تعلق دارند. همانطور که گفتیم بارکدهای دوبعدی به جای خطوط افقی، از مربع ها و نقاط سیاه تشکیل شده است که اطلاعات مختلفی را نشان می دهند. در نتیجه برای گرفتن عکس از کل تصویر و دریافت اطلاعات موجود در کد QR از طریق الگوریتم رمزگشایی، به یک بارکد خوان تصویری دو بعدی احتیاج دارید. با استفاده از همین اسکنر دوبعدی می توانید کد های دو بعدی دیگر مانند Data Matrix و کد Aztec را نیز تجزیه و تحلیل کنید.

8. آیا بارکد خوان ها می توانند همه نوع بارکد را شناسایی کنند؟

به طور کلی دو نوع بارکد وجود دارد: تک بعدی و دو بعدی. بارکدهای تک بعدی مانند کد UPC به شکل خط های سیاه و سفید با عرض متغیر هستند. از طرفی بارکدهای دو بعدی مانند کدهای QR و Data Matrix، از مربع و اشکال دیگر برای ذخیره داده تشکیل شده‌اند.

همه بارکد خوان ها قادر به خواندن انواع مختلف بارکد نیستند. به عناون مثال بارکد خوان های لیزری و تصویری خطی، فقط قادر به خواندن بارکدهای تک بعدی هستند. در عوض بارکد خوان های دوبعدی تصویری (مبتنی بر دوربین)، می توانند هر دو نوع بارکدهای تک و دوبعدی را بخوانند.

9. آیا بارکد خوان ها قادر به خواندن صفحه نمایش تلفن های همراه هستند؟

با تولید برنامه ها و اپلیکیشن های جدید، امکان خواندن بارکدها از طریق صفحه نمایش تلفن های همراه نیز فراهم شده است. البته برای خواندن یک بارکد در صفحه نمایش تلفن همراه، به یک بارکد خوان دوبعدی نیاز دارید. چراکه خواندن بارکد در این حالت به دلیل طراحی صفحه، میزان روشنایی، براقیت سطح و انعکاس پذیری کمی چالش برانگیز و مشکل است. یکی از مجموعه هایی که تلاش گسترده‌ای در زمینه تولید و عرضه اسکنرهای بارکد دوبعدی کرده است، شرکت Honeywell می باشد.

10. آیا یک بارکدخوان می تواند بارکدها را از هر زاویه‌ای بخواند؟

بارکد خوان های تک بعدی فقط می توانند بارکدها را در زاویه بسیار محدودی که عمود بر مسیر افقی خطوط سفید و سیاه است بخوانند. اما اسکنرهای تصویری دو بعدی این مزیت را دارند که می توانند کدهای یک بعدی و دوبعدی را از هر زاویه‌ای بخوانند.

11. بارکد خوان ها در چه مواردی استفاده می شوند؟

• بارکد خوان ها تقریباً در هر نوع صنعت و کسب و کاری قابل استفاده هستند. به عنوان مثال این دستگاه های کاربردی در موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرند:
• خرده فروشی ها، برنامه های بازاریابی و خدمات رسانی به مشتری، کنترل موجودی انواع کالا و انبار، حمل و نقل و موارد دیگر.
• موارد بهداشتی و درمانی مانند پذیرش بیمار، تأیید داروها، ردیابی نمونه های آزمایشگاهی، ارسال و دریافت اسناد و مدارک کارکنان.
• مدیریت موجودی کالاها، بررسی فعالیت های در حال انجام، بررسی دارایی ها، ارسال و برچسب گذاری محصولات.
• کنترل انبار برای بهینه سازی عملکردهای گردش کار مانند توزیع و چیدمان، تامین و افزایش موجودی، حمل و نقل.
• کنترل حمل و نقل برای کمک به ردیابی هر محصول در سراسر زنجیره تامین مانند بارانداز متقاطع (cross-docking)، مدیریت ناوگان و فرآیند تحویل.
• صنعت مواد غذایی برای کنترل معاملات در محل فروش و موجودی کالا در انبار.
• اسکنرها در تمام فرایند مربوط به فرآوری مواد غذایی از طبقه تولید تا بسته بندی و توزیع قابل استفاده هستند. شرکت های صنایع غذایی باید بتوانند تشخیص دهند که محصول چه زمانی، از کجا و توسط چه کسی دریافت ، فرآوری، ذخیره، حمل و مصرف شده است.
• برنامه های خدمات میدانی (Field service) برای دریافت خدمات از شرکت های تاسیساتی، انجام بازرسی های ساختمانی، صنایع ماشین آلات، انتقال امضاهای الکترونیکی، مدیریت موجودی و غیره.

• آموزش های مربوط به کنترل دارایی و بودجه، ثبت نام اسناد و مدارک، ارتباطات بین کارکنان.

• خدمات مربوط به دفاتر پست مانند تحویل بسته های پستی و نامه های کدگذاری شده می توانند با کمک بارکد خوان ها انجام شوند. به این صورت که بارکد موجود روی پاکت های نامه و سایر وسایل دیگر را اسکن و موقعیت آنها را تا محل تحویل ردیابی می کنند.
• در تجارت الکترونیکی نیز می توانند برای ثبت سفارشات، بازاریابی ، بسته بندی محصولا، حمل و نقل، موجودی کالا، عملیات انبار و موارد دیگر از بارکد خوان ها استفاده کرد.
• مورد استفاده در صنایع نظامی نیز برای ردیابی تجهیزات و ملزومات، مدیریت شناسه ها (ID)، زنجیره تأمین و تدارکات، مدیریت فروشگاه های مختص به افراد نظامی، تعمیر، نگهداری و موارد دیگر.